Chat Control 1.0 en 2.0

“Chat Control” is de bijnaam voor twee Europese teksten die het scannen van uw privégegegevens toestaan (of zouden verplichten) op zoek naar kinderporno (CSAM). Het opgegeven doel is legitiem; het gebruikte middel, het blind scannen van de communicatie van niet-verdachte personen, komt neer op massasurveillance.

Chat Control 1.0Chat Control 2.0 (CSAR)
TekstVerordening (EU) 2021/1232, ePrivacy-uitzonderingVoorstel COM/2022/209 (Ylva Johansson, mei 2022)
Aard van de scanVrijwillig, platforms mogen scannenVerplicht via “detectiebevelen” en “risicobeperkende maatregelen”
DoelwitVooral niet-versleutelde Amerikaanse diensten: Gmail, Messenger/Instagram, Skype, Snapchat, iCloud Mail, XboxAlle platforms, ook end-to-end versleutelde berichtendiensten

Client-side scannen

De kern van Chat Control 2.0 is een techniek die client-side scanning heet. Het idee: in plaats van de versleuteling tijdens het transport te breken, wordt software direct op uw telefoon geïnstalleerd die elk bericht, elke foto of elke link inspecteert voor het wordt versleuteld en verstuurd. Signal vat het in één zin samen: het is “zoals malware op uw apparaat”.

  • Een VPN ziet dus niet wat dient te worden beschermd,
  • De versleuteling gaat te laat aan.

Het enige dat echt beschermt is een open source besturingssysteem waar scanning niet is ingebouwd en waarmee je de controle over je apparaat in eigen hand houdt.

Informeer jezelf dus altijd goed voor je een aankoop doet.

Ieders privacy wordt opgeofferd voor een technologie die faalt. De eigen studie van het Europees Parlement concludeert dat geen enkel systeem deze inhoud kan detecteren zonder hoge foutpercentages (omdat over miljarden berichten zelfs een klein percentage foutpositieven miljoenen valse beschuldigingen oplevert). De Ierse politiecijfers illustreren het: van de automatische meldingen was slechts zo’n 20% echt materiaal, en ruim 11% was overduidelijk foutpositief.

“Kinderen beschermen”

Niemand is tegen de bescherming van minderjarigen, en dat is precies wat het zo’n effectieve hefboom maakt. De strijd tegen kindermisbruik dient als emotioneel Trojaans paard: wie zou het durven tegenspreken? Onder die vlag wordt een principe aanvaardbaar gemaakt dat op zichzelf resoluut verworpen zou worden: de geautomatiseerde inspectie van de privécommunicatie van honderden miljoenen niet-verdachte mensen. Kinderen zijn het opgegeven motief; het echte doelwit is ieders versleuteling en privacy.

Het meest veelzeggend: de bedrijven die het hardst voor deze scan duwen, zijn de bedrijven wier verdienmodel surveillance is. Op 19 maart 2026 riep een gezamenlijke oproep EU-wetgevers op om “vrijwillige” detectie te verankeren, ondertekend door Google, LinkedIn, Snapchat, Microsoft, TikTok en Meta.

“Niets doen zou onverantwoord zijn.” is het argument dat wordt gebruikt om voor de Chat Control te zijn.

Bovengenoemde partijen hebben aangekondigd berichten te willen blijven scannen zelfs nadat de wettelijke grondslag op 4 april 2026 verviel. Aan burgers wordt dus gevraagd om de inspectie van hun intieme gesprekken toe te vertrouwen aan precies de bedrijven die erom bekend staan hun gegevens te verzamelen en te gelde te maken. Dit is het echte gezicht van Chat Control:

Een aanval op de privacy verpakt in een motief dat niemand kan weigeren.

Sleepnet surveillance

“Maar het gaat alleen om Gmail, Instagram, Snapchat en Messenger”. Dat is onwaar, en het is juist het meest alarmerende. Drie verschuivingen schuilen achter die bagatellisering.

  1. Dit is geen gerichte aanpak, dit is een sleepnet. Hier worden geen verdachten gevolgd: er wordt een systematische verzameling van de communicatie van hele bevolkingsgroepen geïnstalleerd. Surveillance op staatsschaal, voortdurend.
  2. Het is niet langer lezen, het is de macht om te blokkeren. Software die een bericht vóór het versturen inspecteert, kan het ook weigeren te versturen. Client-side scanning bouwt de infrastructuur van voorafgaande censuur: spreek blokkeren voordat het zelfs maar bij de ontvanger bestaat.
  3. Is de infrastructuur er eenmaal, dan wordt ze voor iets anders gebruikt. Een systeem dat “voor de kinderen” is gebouwd, wordt een universeel controlemiddel. Het motief verandert; de machine blijft.

Wat kun je doen?

Je kunt voor veel applicaties kiezen voor privacy vriendelijke alternatieven, we houden hier zelf de meest relevante berichten applicaties bij maar er zijn websites die nog veel meer mogelijkheden tonen zoals Waag met het artikel “15 apps die beter zijn voor je privacy en welzijn”, “Bits of Freedom, Bye Bye Big tech (Engels) en als je goed zoekt zijn er nog meer te vinden.

VerwijderenOverstappen
WhatsApp (Meta)Signal of Molly
Messenger (Meta)SimpleX Chat
Instagram (Meta)Session
SnapchatBitchat
Skype (Microsoft)Element (Matrix)
DiscordNostr
Gmail (Google)Mastodon
Outlook (Microsoft)Proton Mail
Google Drive / PhotosTuta Mail
OneDrive (Microsoft)Mullvad (VPN & browser)
TikTokGrapheneOS
Telegram (normale chats)

bron: exitchatcontrol.org